สวัสดีครับแฟน ๆ คนรักบ้าน  หลายสัปดาห์ที่ผ่านมาผมได้กล่าวถึงหลักสำคัญทางเคหะศาสตร์ของอาคารบ้านเรือนไทยทางภาคอีสานไปแล้วครับ   ในสัปดาห์นี้ผมขอกล่าวถึง  หลักความสำคัญทางเคหะศาสตร์ในการออกแบบและก่อสร้างอาคารบ้านเรือนของบรรพบุรุษของชาวคนรักบ้านทางภาคเหนือกันบ้างครับ

          อาคารบ้านเรือนของแฟน ๆ ชาวคนรักบ้านที่อยู่ทางภาคเหนือ หรือ  "เรือนไทยล้านนา" นั้น   มีเอกลักษณ์ของความโดดเด่น  สวยสดงดงาม ไม่น้อยไปกว่ารูปแบบอาคารบ้านเรือนของพี่น้องชาวคนรักบ้านภาคอื่น ๆ ครับ   เพราะเป็นสถาปัตยกรรมที่มีการออกแบบตามขนบธรรมเนียม  ประเพณีและวัฒนธรรมของชาวล้านนา    ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงรูปแบบการดำเนินชีวิต  ลักษณะความเป็นอยู่และการให้ความเคารพต่อความเชื่อทางเคหะศาสตร์ในเรื่องต่าง ๆ ที่เป็นประเพณีของท้องถิ่นนั้น ๆ ด้วยครับ   อาคารบ้านเรือนของชาวล้านนาในสมัยก่อนนั้นจะมีรูปทรงในการก่อสร้างที่แตกต่างกันตามวัฒนธรรมของท้องถิ่น  ซึ่งมีรูปแบบของตัวเรือนอยู่ด้วยกัน    3 แบบ หลัก ๆ คือ เรือนเครื่องสับหรือที่เรียกกันว่า  เรือนกาแล   ซึ่งเป็นบ้านที่สร้างด้วยไม้เนื้อแข็งทั้งหลังมีรูปทรงที่แสดงให้เห็นถึงเอกลักษณ์ของอาคารบ้านเรือนทางภาคเหนืออย่างแท้จริง      ตลอดจนรูปแบบของการวางผังพื้นที่ใช้สอยและการแบ่งสัดส่วนของห้องต่าง ๆ ในบ้านให้ถูกต้องตามหลักการทางเคหะศาสตร์ของบรรพบุรุษโบร่ำ  โบราณครับ  ต่อมา คือ เรือนเครื่องผูก  ซึ่งเป็นแบบที่ 2 มีองค์ประกอบในการก่อสร้างบ้านบางส่วนที่ใช้วัสดุที่หาได้ทั่วไปในท้องถิ่น เช่น จากไม้ไผ่และไม้เนื้อแข็ง  มีเทคนิคในการยึดโครงสร้างส่วนต่าง ๆ ของบ้านเข้าด้วยกันด้วยวิธีผูกมัด   ซึ่งนับได้ว่าเป็นเรือนที่มีรูปทรงแบบดั้งเดิมและมีขนาดค่อนข้างเล็กเพราะส่วนใหญ่จะสร้างอยู่ตามพื้นที่ในชนบทครับและรูปแบบสุดท้าย คือ เรือนไม้จริงที่พัฒนามาจากเรือนเครื่องสับหรือเรือนกาแลครับ   โดยมีลักษณะเด่นที่มาจากการผสมผสานกันระหว่าง ประเพณี  วัฒนธรรม และ รูปแบบการก่อสร้างแบบดั้งเดิมกับรูปแบบการดำเนินชีวิตที่พัฒนาไปตามยุคสมัยของการทำอุตสาหกรรมป่าไม้ที่นำเทคโนโลยีการทำโรงไม้สมัยใหม่มาใช้ครับ

          นอกจากอาคารบ้านเรือนทางภาคเหนือจะได้รับการออกแบบให้ถูกต้องตามหลักการทางเคหะศาสตร์และมีความโดดเด่น  สวยงาม  ตามเอกลักษณ์ของวัฒนธรรมท้องถิ่นแบบล้านนาแล้ว  สภาพแวดล้อมที่อยู่รายรอบบริเวณบ้าน  ก็ถือว่ามีความสำคัญเช่นกัน   เพราะแสดงให้เห็นถึง ความอุดมสมบูรณ์และรูปแบบวิถีชีวิตที่ดำเนินอยู่ด้วยการพึ่งพากันและกันระหว่างคนกับธรรมชาติครับ   ดังนั้นบรรพบุรุษในสมัยโบราณของพี่น้องทางภาคเหนือจึงนิยมปลูกพืชพันธุ์ไม้นานาชนิดประเภท 3 ด. หรือ ไม้ดู  ไม้ดม  และ ไม้แดก ให้ขึ้นปกคลุมอยู่โดยทั่วไปในบริเวณบ้าน   เอาไว้ใช้ประโยชน์เพื่อความร่มรื่นให้กับบริเวณบ้านและเพื่อใช้เป็นประโยชน์ในการดำรงชีพด้วยครับ

          อาคารบ้านเรือนของบรรพบุรุษทางภาคเหนือนั้น   นับได้ว่ามีรูปทรงที่สวยงาม  โดดเด่นและมีการออกแบบที่สะท้อนถึง ประเพณี  วัฒนธรรม  ตลอดจนความเชื่อทางด้านเคหะศาสตร์ที่แตกต่างไปตามวิถีชีวิตของผู้คนในท้องถิ่นนั้น ๆ   สัปดาห์หน้าแฟนๆ  คนรักบ้านมาติดตามความเชื่อทางด้านเคหะศาสตร์ของอาคารบ้านเรือนอันเป็นมรดกทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาหรือหมู่เฮาชาวคนรักบ้านทางภาคเหนือกันต่อครับ